Australiërs & Aboriginals
De eerste vloot uit Groot-Brittannië die in 1788 in Australië aankwam bestond uit elf schepen met ongeveer 1340 mensen. Het was het begin van de toevloed vaan onderling verschillende culturen in Australië. Eerst arriveerden er Engelse zeelui en militairen om kort later gevolgd te worden door de eerste veroordeelden. Deze gevangenen werden gevolgd door vrije kolonisten, hoofdzakelijk uit Engeland maar ook een handvol Chinezen die hun geluk bij de gevonden goudvelden kwamen beproeven. 1851 breekt de goudkoorts uit en wordt het immigratiecijfer 50.000. de immigranten en de oorspronkelijke bewoners van Australië, de Aboriginals gingen meestal hun eigen, gescheiden weg.
De naoorlogse immigratiegolf bracht een grote variëteit aan Europeanen uit het door oorlog verscheurd Europa – zes miljoen sinds 1945.
Australië voerde een politiek van vrije toegang voor burgers van het Verenigd Koninkrijk en een begeleide doorgang voor oud militairen van de Britse eilanden, de Verenigde Staten, Frankrijk, Nederland, België, Denemarken en Noorwegen. In de jaren ’50 waren economische en humanitaire gebeurtenissen de reden om ook mensen uit Duitsland, Turkije, Joegoslavië, Chili (na Allende) en Indo-China (na de Vietnam-oorlog) vrij toe te laten.
Vanaf de jaren ’60 groeide de bevolking van Australië vooral door immigratie uit meer dan 120 landen. Onder andere Nieuw-Zeeland, Italië, Kroatië, Servië, Slovenië, Bosnië en Macedonië, Griekenland, Polen en Libanon. Deze mix van etnische en culturele oorsprong is in combinatie met de Aboriginals tot de grootste multiculturele samenleving ter wereld uitgegroeid. Ze noemen zichzelf Australiërs.
Aboriginals zijn de oorspronkelijke bewoners van het continent Australië. Het Latijnse woord ab origine hetgeen van oorsprong betekent, dus oorspronkelijke bewoners. Volgens de theorieën zijn deze mensen ongeveer 60.000 a 50.000 jaar geleden met vaartuigen aangekomen in Australië vanuit Zuidoost-Azië. Op dat moment stond de zeelspiegel aanzienlijk lager dan tegenwoordig en er was nog steeds ijs uit de ijstijd aanwezig. Aboriginals waren sinds de komst van de Westerlingen vooral jagers en nomaden. Zij leefden in groepjes van een 40-tal mensen die elk hun eigen taal en cultuur ontwikkelden. In het binnenland van Australië is het zo droog dat het moeilijk was om voor een grote groep mensen te zorgen. Daarom besloten de groepen daar uit niet meer dan 20 personen mocht bestaan. De verschillende stammen leefden over het algemeen in harmonie en deelden verschillende tradities en kennis. Tegenwoordig zijn er ten minste zeshonderd wijdverspreide groepen met een eigen taal. Enkele groepen hebben hetzelfde geloof, dezelfde gewoontes en technische en culturele kennis. Dit komt door huwelijken, handel en ingewikkelde familiebanden. Tegenwoordig wordt er in Australië ook vaker gesproken van Aboriginal volkeren in plaats van het samenvattende Aboriginals. Toen de eerste vloot uit Groot-Brittannië aankwamen leefden er tussen de 315.000 en de 750.000 Aboriginals. Vandaag zijn ze met ongeveer 450.000, slechts 2,4% van de totale bevolking van Australië. Deze vermindering is een gevolg van (vaak exotische) ziektes, onbeschaamde massamoorden door de Britse Pioniers. Vaak waren dat gevangenen die naar Australië waren verbannen, maar ook ‘beschaafde Britten’ die expansiedrang hadden en bang waren voor de Aboriginals.
De Australische scheppingsverhalen van de Aboriginals spreken over ‘de Droomtijd’, een tijd voor het begin van de geschiedenis, toen legendarische, totemistische voorvaderen de wereld met al het leven daarop met hun gezang schiepen. Verhalen van de droomtijd variëren per stam tot stam en van regio tot regio, maar de kern van de legende is in iedere groep aanwezig. De verhalen van de droomtijd is van generatie op generatie overgebracht door verhalen te vertellen in de groepjes en door rotsschilderingen die door het hele land te vinden zijn. Deze rotsschilderingen zijn als het ware het handboek van hun geloof en deze wordt tegenwoordig nog steeds uitgebreid. Aboriginals zelf noemen de periode voor het begin van de geschiedenis liever geen droomperiode, omdat dat zou duiden op iets dat nooit gebeurd zou zijn, maar volgens hun traditie en geloof is dit absoluut wel het geval.
Toen de eerste kolonisten in Australië arriveerden, hadden de Aboriginals aanvankelijk geen belangstelling om in de Europese maatschappij te assimileren. Ze dachten zelfs dat deze nieuwkomers hun tradities zouden overnemen en geen gevaar vormden voor hun cultuur en leven. Maar, zoals al eerder in de Verenigde Staten en Canada was gebeurd, botste de culturen hevig en probeerde de superieure westerlingen de Aboriginals te onderdrukken. De opvatting over land van Aboriginals en Europeanen waren volomen tegengesteld aan elkaar, de Aboriginals waren veelal jagers en trokken rond, de Europeanen waren vooral boeren en hielden zich bezig met landbouw en ertswinning. Zij wilden het land juist bezitten en in hun ogen was het land nog van niemand en vestigden zich. De Europeanen negeerden de geschiedenis van de Aboriginals oorspronkelijk ook, maar door de expansiedrang werden ze steeds vaker geconfronteerd met woeste Aboriginals die ondertussen doorhadden dat de nieuwkomers zouden blijven en hun wereld wilden bezitten en niet samen wilden delen. De Europeanen wilden de Aboriginal-gemeenschappen onderdrukken. Zij schroomde geen enkel middel. Ze plaatste omheiningen, ze stuurden missionarissen op pad om Aboriginals te bekeren tot het Christendom, ze vormden quasi wetten met (vaak onwettige) lokale overheden om Europese leefgemeenschappen kracht bij te staan. Ook hadden de Europeanen het bureaucratische Community Service om kinderen van de Aboriginals mee te nemen en voor hun te zorgen door scholing met bekering en heropvoeding om de Aborigine cultuur toch kunstmatig te assimileren. De Aboriginals kregen tamelijk waardeloos stukken land en alcohol terug. De Europeanen organiseerden zelfs grote moordpartijen om de oorspronkelijke bevolking uit te dunnen. De meest beruchte is de Myall Creek massamoord in 1838 waar mannen, vrouwen en kinderen op het minste geringste collectief werden samengedreven en vermoord. Het is niet duidelijk om hoeveel doden het gaat, maar schatting duidt om honderden. Er werden wel daders opgepakt en opgehangen, maar het was zeer tekenend voor de geschiedenis van het huidige Australië.
Tegenwoordig leven Aboriginals vooral in de bestaande samenleving in en om steden. Buiten het respect dat in de loop der tijd is ontstaan voor Aboriginals heerst er nog steeds een grote minachting. Aboriginals zijn veelal arm, leven zeer ongezond en raken betrokken in het criminele circuit. Er heerst binnen de Aborigine samenleving nog steeds een schaamte en woede tegenover alle ‘nieuwe’ immigranten. Daarom gaan ze ook weinig in op aangeboden hulp, maar raken ze aan in de onderklasse de alcohol. Ondanks deze moeilijke situaties zijn vele aboriginal-gemeenschappen dynamisch en onafhankelijk. Dit is vooral het geval waar se met succes beslag hebben weten te leggen op heb traditionele land, waarop ze nu leven. Enkele gemeenschappen onderhouden nu internationaal erkende kunstcentra en heilige oorden waar met kunstwerken
En toerisme duizenden dollars mee worden verdient. Andere stammen bewerken het akkerland, de graslanden en zijn werkzaam in de mijnbouw.
De afgelopen vijftig jaar zijn Aboriginals zijn zeer actieve en succesvolle activisten. In 1967 veroverden zij het recht te stemmen in wat de meest duidelijke volksstemming van Australë is geweest, en in de jaren ’80 werd het begrip ‘verzoening’ (het toegeven van de fouten uit het verleden wat de behandeling van de Aboriginals aangaat) door veel Australiërs en de Australische overheid aanvaard.
Er zijn heel wat succesvolle en beroemde Australiërs met een Aboriginal achtergrond. Cathey Freeman is sinds 2000 Olympisch medailledraagster, Mick en Pat Dodson zijn succesvolle en gerespecteerde activisten, Deborah Mailman is een internationale actrice, Aden Ridgeway is een politicus, Archie Roach is een beroemde zanger en Oat O’Shane is rechter.
Nietegaande dit alles is het aanbevelenswaardig het onderwerp van Aboriginals met de nodige voorzichtigheid aan te snijden. Ook raden we je aan geen foto’s te maken van Aboriginals omdat dit voor hun onrein kan zijn en sommige Aboriginals geloven dat hun ziel dan gevangen wordt.
